Gepubliceerd op 10 november 2009
Gepubliceerd op 10 november 2009
Amade M’charek wil de relatie onderzoeken tussen de socio-culturele en de genetische identiteit van de Nederlander
Wat is Nederlanderschap en hoe kunnen we de Nederlander kennen? Wetenschaps- en technologieonderzoeker dr. Amade M'charek (afdeling Sociologie en Antropologie) probeert deze vragen te beantwoorden op een unieke manier: ze bestudeert behalve sociologische aspecten zoals identificatie, ook de genetica. In haar onderzoek durft ze het zelfs aan om het begrip ‘ras' erbij te betrekken.
‘Dé Nederlander bestaat niet', zei Máxima twee jaar geleden, en dat kwam haar op een storm aan kritiek te staan. Toch sloeg de prinses de spijker op zijn kop, zegt Amade M'charek. ‘Totnogtoe is identiteit altijd gezien als een puur sociologisch verschijnsel; het feit dat je je bijvoorbeeld als Nederlander identificeert, máákt je identiteit. Maar nu de genetica ook buiten de muren van de laboratoria steeds belangrijker wordt, wordt het interessant om het begrip identiteit, en dit geval Nederlanderschap, ook vanuit die hoek onder de loep te nemen.'
Dat uitgangspunt mondde uit in een onderzoeksvoorstel waarvoor M'charek een subsidie van € 200.000 heeft ontvangen van het Center for Society and Genomics. Hoewel het voorstel zonder meer origineel te noemen is, is het voor M'charek, die zelf jarenlang onderzoek deed in de genetica, niet meer dan een logische stap. ‘Historici, archeologen en genealogen maken al langer gebruik van de kennis van genetici. Kijk naar de geschiedenis van steden, van het koningshuis, overal wordt de geschiedenis gereconstrueerd door middel van genetica.'
Zo initieerde de gemeente Vlaardingen onlangs een zoektocht naar de "oer-Vlaardinger". Onderzoekers vonden in het centrum van de plaats duizend jaar oude schedels. Het dna in een van deze schedels bleek overeen te komen met dat van een hedendaagse man: een Rotterdamse tandarts in ruste.
M'charek op haar beurt wil nu de relatie onderzoeken tussen de socio-culturele en de genetische identiteit van de Nederlander. ‘Je kunt het zien als een soort quick scan: wanneer is de genetica dominant, wanneer de sociaal-culturele aspecten. Hoe functioneren de processen van het "maken" van identiteiten, en hoe interacteren die processen met elkaar? Op die vragen zoek ik een antwoord.' M'charek schuwt daarbij het begrip "ras" niet. ‘Uit politieke correctheid spreken we niet meer over ras, maar over cultuur, alsof dat niet discriminerend kan werken. Ik wil juist wél uitzoeken welke rol het begrip ras speelt in de genetica en in de processen van identiteitsvorming.'
Het onderzoek, dat op 1 januari 2010 start, voert M'charek uit in nauwe samenwerking met Mieke Aerts (bijzonder hoogleraar Politieke geschiedenis van gender in Nederland, Universiteit van Amsterdam) en Peter de Knijff (hoogleraar populatie- en evolutiegenetica, Leids Universtair Medisch Centrum).
Auteur: Esther van Bochove, afdeling Communicatie FMG
Bron: FMG Communicatie
|
