NederlandsEnglish
Politicologie 
Gepubliceerd op 3 juni 2009

FMG-student wint politicologie-scriptieprijs

Gepubliceerd op 3 juni 2009
Elmar Jansen onderzocht of collectief gedeelde progressieve waarden van invloed zijn op standpunten ten opzichte van migranten

Politicologie-student Elmar Jansen heeft de Daniel Heinsius thesisprijs 2008 gewonnen, die wordt uitgereikt door de Nederlandse Kring voor de Wetenschap der Politiek (NKWP). Jansen onderzocht in zijn scriptie het verband tussen eensgezind gedeelde progressieve waarden en xenofobie. 

De kernvraag van Jansens scriptie wordt gevormd door een stelling van hoogleraar Sociologie Jan Willem Duyvendak, die in zijn oratie stelde dat xenofobie in Nederland kan worden verklaard door de grote consensus over progressieve waarden. Jansen legt uit: ‘Nederland is een uitzonderlijk eensgezind progressief land in vergelijking met andere landen. Progressieve waarden worden door alle lagen van de bevolking gedeeld. Zo is er sprake van een hoge mate van homoacceptatie, de vrijheid van meningsuiting staat hoog in het vaandel en vrouwen en mannen worden als gelijkwaardig beschouwd. Door die eensgezinde progressieve instelling, zo meent Duyvendak, zijn we niet meer gewend aan traditionele waarden. Je zou kunnen zeggen: hoe progressiever, hoe minder tolerant.'

Positiever ten opzichte van nieuwkomers

Jansen onderzocht in zijn scriptie of collectief gedeelde progressieve waarden van invloed zijn op anti-migranten-standpunten. Hij onderzocht deze stelling door de publieke opinie van 25 Europese landen te onderzoeken. Daarbij maakte hij gebruik van de European Social Survey, een vragenlijst die elke twee jaar in bijna alle Europese landen wordt voorgelegd aan 2000 inwoners per land. Jansen concludeert in zijn scriptie dat Duyvendaks stelling, in elk geval wat de publieke opinie betreft, niet opgaat. ‘Heel plat gezegd: de grootste homohaters hebben ook de felste opvattingen jegens immigranten, en juist de "progressieven" staan positiever ten opzichte van nieuwkomers.'
Een opvallend gegeven, aangezien juist de partijen en politici met de meest rechtse standpunten ten opzichte van immigranten (Fortuyn, Wilders, Hirsi Ali) zich profileren als pro-homo. ‘Blijkbaar loopt hun mening en die van hun aanhangers in dat opzicht helemaal uit de pas.'

Ook maatschappelijk iets te melden

Volgens de jury van de NKWP, die bestond uit dr. Catherine de Vries (UvA), dr. Klaartje Peters (zelfstandig onderzoeker) en dr. Marcel Boogers (UvT), is Jansens scriptie ‘een goed voorbeeld van hoe een knap opgezet kwantitatief onderzoek ook mooi verhalend kan worden weergegeven. De scriptie valt verder op door zijn originele en doordachte aanpak. Theoretische diepgang en empirische rijkdom gaan hand in hand.' Voor de jury gaf de doorslag dat Jansen in zijn probleemstelling en zijn analyses heel uitdrukkelijk verbindingen zoekt met het actuele politieke debat over immigratie en integratie. ‘Een politicoloog die niet alleen wetenschappelijk, maar ook maatschappelijk en politiek iets te melden heeft, die verdient een mooie prijs.' Jansen is blij verrast met de prijs. ‘Iedereen die een scriptie heeft geschreven weet dat je altijd met gemengde gevoelens zit: je bent blij dat het klaar is, maar je weet ook precies waar het nóg beter had gekund. Ik ben er trots op dat de jury zoveel positieve punten in mijn scriptie heeft gezien dat ik deze prijs krijg.'

Proefschrift

In september start Jansen als aio aan de Amsterdam School for Social science Research (ASSR). Het onderwerp van zijn proefschrift ligt in het verlengde van zijn masterscriptie. ‘In mijn masterscriptie heb ik gekeken naar eventuele invloed van progressieve waarden op xenofobie in de publieke opinie. In mijn proefschrift wil ik graag onderzoeken of progressieve waarden van invloed zijn op het politieke debat en het debat van de elite.'

Auteur: Esther van Bochove, afdeling Communicatie FMG

Bron: FMG Communicatie