Gepubliceerd op 12 november 2009
Gepubliceerd op 12 november 2009
Rens Vliegenthart: 'Wetenschappers hebben zelden bestudeerd welke factoren een rol spelen bij de invloed van massamedia'
Massamedia bepalen voor een groot deel de politieke agenda in westerse landen en zijn daarmee het belangrijkste kompas waarop politici varen. Althans, zo wordt alom gesuggereerd. Communicatiewetenschapper dr. Rens Vliegenthart gaat onderzoeken of de macht van de media werkelijk zo groot is, en door welke factoren deze invloed wordt bepaald. Hij ontving van NWO een Veni-subsidie van € 250.000 voor een driejarig onderzoek in vier verschillende landen: Nederland, België, Duitsland en Groot-Brittannië.
‘Bent u bekend met het artikel in De Telegraaf waarin...'. Niet zelden beginnen Kamervragen in Nederland op deze manier. Een bewijs dat massamedia de politieke agenda bepalen? ‘Massamedia hebben zeker invloed op de parlementaire besluitvorming, maar het is de vraag hoe groot deze invloed is, onder welke omstandigheden die invloed het grootst is en welke factoren daarop invloed hebben', vertelt Vliegenthart. Deze factoren zijn onder meer: inhoudskarakteristieken (wat is het onderwerp), het soort parlementaire activiteit (Kamervragen, wetsvoorstellen) en het politieke systeem.
Om een goed beeld te krijgen van de invloed van de media, screent Vliegenthart mediaberichtgeving en parlementaire stukken op drie soorten onderwerpen: immigratie, Europese integratie en inflatie. ‘Uiteraard had ik het liefst al het nieuws onder de loep genomen, maar dat zou veel te veel werk hebben opgeleverd. Vandaar deze selectie, die ik heb gebaseerd op het onderscheid dat er in de literatuur wordt gemaakt. Immigratie is een typisch sensatienieuwsonderwerp, inflatie is een onderwerp dat permanent aandacht krijgt en de discussie over de Europese integratie tenslotte, speelt zich voor het grootste deel buiten het publieke debat af. Op deze manier heb ik een mooi variëteit in onderwerpen.'
De analyse van mediaberichten en parlementaire stukken gebeurt door middel van een computerprogramma. In de analyse wordt ook de gevolgtijdelijkheid in acht genomen. ‘Op deze manier kan ik vaststellen of de media de politieke agenda hebben beïnvloed, of juist andersom.'
De communicatiewetenschapper koos bewust voor de vergelijking tussen Nederland, België, Duitsland en Groot-Brittannië. ‘Nederland en België lijken het meest op elkaar wat betreft de relatie tussen partijen en politici en de manier waarop kandidaten in het parlement worden gekozen, Duitsland wijkt daar vanaf vanwege de deelstaatstructuur en Groot-Brittannië wijkt helemaal af vanwege het districtenstelsel. Daardoor kan ik straks ook onderzoeken of de politieke structuur van invloed is op de invloed van de media.'
Hij vermoedt dat dat het geval zal zijn: ‘In Groot-Brittannië worden Lagerhuisleden direct gekozen op hun eigen naam. Het lijkt aannemelijk dat zij gemakkelijker de vrijheid nemen om te reageren op mediaberichten dan Kamerleden die geacht worden zich strakker te houden aan de partijdiscipline.'
Dit onderzoek, verwacht Vliegenthart, beantwoordt vragen die nog niet eerder gesteld zijn. ‘Er zijn wel degelijk onderzoeken gedaan naar de macht of de invloed van de media, maar wetenschappers hebben zelden bestudeerd welke factoren daarbij een rol spelen. De uitkomsten kunnen relevant zijn voor zowel journalisten en politici: immers, zij weten straks beter in te schatten hoe groot hun invloed is en met welke factoren zij rekening dienen te houden.'
Auteur: Esther van Bochove, afdeling Communicatie FMG
Bron: FMG Communicatie
|
