Gepubliceerd op 3 augustus 2009
Gepubliceerd op 3 augustus 2009
Uit Kartosens onderzoek moet onder meer blijken waarom jonge Aziatische Nederlanders een pan-Aziatische identiteit ontwikkelen
De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft UvA-alumnus Reza Kartosen een zogeheten Mozaïeksubsidie toegekend. Kartosen krijgt deze subsidie van € 200.000, die bedoeld is voor jonge, afgestudeerde talentvolle allochtonen, voor de uitvoering van een promotieonderzoek naar de vorming van pan-Aziatische identiteiten bij Nederlandse jongeren van Aziatische afkomst.
Aziatisch-Nederlandse jongeren construeren naast etnische en/of nationale identiteiten (bijvoorbeeld Chinese, Koreaanse, Nederlandse) ook pan-Aziatische identiteiten. Reza Kartosen bestudeert het gebruik van Aziatisch-Nederlandse populaire cultuuruitingen en hoopt daardoor te ontdekken waarom jongeren pan-Aziatische identiteiten construeren en wat dat betekent voor hun cultureel burgerschap.
In het maatschappelijke debat als geheel en in het integratiedebat in het bijzonder, worden Aziatische jongeren nooit genoemd. ‘Dat komt waarschijnlijk doordat ze stil en "niet problematisch" zijn', zegt Kartosen, die zelf van gemengd Indonesisch-Indiase komaf is. ‘In werkelijkheid zijn ook Aziatische Nederlanders niet op alle gebieden goed geïntegreerd. Aziatische Nederlanders zijn in mijn ogen geen "betere" migranten dan bijvoorbeeld Marokkaanse Nederlanders, maar over het algemeen worden Aziatische Nederlanders door de buitenwereld wél gezien als modelminderheden. Mede daardoor hebben ze minder last van racisme en discriminatie dan bijvoorbeeld Marokkaanse Nederlanders.'
'Tegelijkertijd kunnen we constateren dat Aziatische jongeren onzichtbaar zijn. Kijk naar het Nederlandse televisie- en filmaanbod: Aziatische Nederlanders zijn sterk ondervertegenwoordigd. Dat wekt wrevel; de groep wordt blijkbaar ook niet erkend. Vandaar dat Aziatische jongeren graag ook hun stem willen laten horen, willen laten zien dat ze er zijn.'
De tweede en derde generatie jonge Aziatische Nederlanders ontwikkelt, naast een etnische en/of nationale identiteit (bijvoorbeeld de Nederlandse, Chinese of Koreaanse), ook een zogeheten pan-Aziatische identiteit. Ze profileren zichzelf, kortom, als Aziatisch. Wellicht opvallend, aangezien pakweg Chinezen en Koreanen zich in Azië even weinig met elkaar verbonden voelen als Nederlanders en Italianen. Kartosen vermoedt dat deze onverwachte saamhorigheid wordt veroorzaakt door de westerse landen zelf. ‘Met name in de Verenigde Staten wordt de Aziatische identiteit ook opgelegd; je nationaliteit doet er niet toe, men wil weten of je Aziatisch, Arabisch of Europees bent. Mensen hebben van die nood een deugd gemaakt en verenigen zichzelf als Aziaten om samen sterk te staan. Hier in Nederland zien mensen het verschil niet tussen een Chinees, een Koreaan of een Indonesiër. Wellicht is dat de reden waarom Aziatische jongeren zich steeds meer gaan verenigen.'
Voor de opbouw van een pan-Aziatische identiteit zijn bouwstenen nodig. Deze bouwstenen, zo blijkt uit eerder onderzoek, halen jongeren vooral uit de populaire cultuur (films, internet en uitgaan). ‘Populaire cultuur verbindt individuen met elkaar en geeft het gevoel van saamhorigheid en "erbij horen", legt Kartosen uit. Vandaar dat hij in zijn onderzoek focust op drie vormen van Aziatisch-Nederlandse cultuur: Asian parties (feesten die speciaal gericht zijn op jongeren van Aziatische komaf), websites voor Aziatisch-Nederlandse jongeren en het CinemAsia Film Festival. Zijn onderzoek bestaat uit observaties (bijvoorbeeld: hoe zien de vriendengroepen op Asian parties eruit? Zijn dat gemengd-Aziatische groepen of gaan Chinezen alleen om met Chinezen en Koreanen met Koreanen?) en uit 20 diepte-interviews en 5 tot 6 focusgroepen per populaire cultuurvorm. In totaal gaat het dus om 60 diepte-interviews en 15 tot 18 focusgroepen. ‘Ik kan de jongeren bijvoorbeeld vragen wat ze als hun identiteit(en) beschouwen en wat ze bijvoorbeeld "halen" uit een website of een Asian party.'
Uit Kartosens onderzoek moet onder meer blijken waarom jonge Aziatische Nederlanders een pan-Aziatische identiteit ontwikkelen, waaruit deze bestaat, en welke invloed de Aziatisch-Nederlandse populaire cultuur-uitingen daarop hebben. Ook wil hij graag weten wat de invloed van de pan-Aziatische identiteit heeft op het cultureel burgerschap van jongeren. ‘Helpt de "nieuwe", extra identiteit hen om zich beter thuis te voelen in Nederland?'
Het promotieonderzoek van Kartosen vult een lacune op onderzoeksgebied; er zijn nauwelijks academische studies verricht naar Aziatische groepen in Nederland. Daarnaast heeft onderzoek naar de identiteit van etnische minderheden zich altijd beperkt tot de "enkelvoudige" etnische en nationale identiteit. Aan pan-etnische identiteiten zijn zelden studies gewijd. ‘En dat terwijl we vrijwel zeker weten dat er ook zoiets bestaat als de pan-Arabische of de pan-Afrikaanse identiteit.'
Volgens Kartosen kan zijn onderzoek niet alleen het academisch, maar ook het maatschappelijk belang dienen. ‘In het integratiedebat klinkt steeds vaker de eis dat allochtonen zich onvoorwaardelijk de Nederlandse identiteit moeten aanmeten. Dit onderzoek zou kunnen aantonen dat verschillende identiteiten juist heel normaal en misschien wel gewenst zijn.'
Auteur: Esther van Bochove, afdeling Communicatie FMG
Voorbeelden van Aziatisch-Nederlandse websites
Bron: FMG Communicatie
|
